Lịch tiêm vắc-xin cho chó con: Những điều chủ nuôi cần biết
Những tuần đầu đời là giai đoạn chó con có nhiều thay đổi về miễn dịch. Ban đầu, chó con được bảo vệ một phần nhờ kháng thể nhận từ chó mẹ. Tuy nhiên, lượng kháng thể này sẽ giảm dần và không tồn tại giống nhau ở mọi cá thể.
Đây cũng là lý do việc tiêm phòng cho chó con không đơn giản là chọn một mốc tuổi rồi tiêm một lần. Chương trình tiêm chủng thường cần nhiều liều liên tiếp trong những tháng đầu đời, vừa để tạo miễn dịch chủ động, vừa hạn chế khoảng thời gian chó con dễ mắc bệnh khi kháng thể mẹ truyền đang giảm.
1. Chó con nên bắt đầu tiêm vắc-xin khi nào?
Theo hướng dẫn của WSAVA 2024 và AAHA, chó con có thể bắt đầu chương trình tiêm các vắc-xin cốt lõi từ khoảng 6–8 tuần tuổi.
Những thành phần cốt lõi bao gồm vắc-xin phòng:
- bệnh Carré do Canine distemper virus (CDV);
- bệnh do Canine adenovirus (CAV);
- bệnh Parvo do Canine parvovirus (CPV).
Sau mũi đầu tiên, chó con thường tiếp tục được tiêm cách nhau 2–4 tuần cho đến ít nhất 16 tuần tuổi.
Không phải tất cả vắc-xin đều có cùng độ tuổi sử dụng. Với dòng RECOMBITEK®:
- RECOMBITEK® C4: sử dụng từ 6 tuần tuổi;
- RECOMBITEK® C6/CV: sử dụng từ 6 tuần tuổi;
- RECOMBITEK® C8: sử dụng từ 9 tuần tuổi.
Lịch tiêm thực tế cần được bác sĩ thú y điều chỉnh theo tuổi, tình trạng sức khỏe, tiền sử tiêm phòng và nguy cơ phơi nhiễm của từng chó.
2. Quy trình tiêm phòng vắc-xin cho chó
Chó con không chỉ cần một mũi vắc-xin duy nhất. Trong giai đoạn đầu đời, các mũi tiêm được bố trí liên tiếp nhằm tăng khả năng hình thành miễn dịch khi lượng kháng thể mẹ truyền giảm dần.
Một quy trình tham khảo thường gồm:
- bắt đầu vắc-xin cốt lõi từ khoảng 6–8 tuần tuổi;
- tiếp tục các mũi cách nhau khoảng 2–4 tuần;
- bảo đảm có một liều vắc-xin cốt lõi ở hoặc sau 16 tuần tuổi;

(Nguồn: Hướng dẫn tiêm phòng WSAVA)
Đối với bệnh dại, nghiên cứu của Thibault và cộng sự (2022) cho thấy Rabisin® từ nhà sản xuất Boehringer Ingelheim có thể được sử dụng cùng ngày với RECOMBITEK® C8 hoặc RECOMBITEK® C6/CV khi tiêm tại hai vị trí riêng biệt.
Trong nghiên cứu, tất cả chó được tiêm Rabisin® đều chuyển đổi huyết thanh chống bệnh dại sau 14 ngày và duy trì hiệu giá trên ngưỡng bảo vệ trong thời gian theo dõi.
3. Kháng thể mẹ truyền ảnh hưởng đến tiêm phòng như thế nào?
Sau khi sinh, chó con nhận kháng thể từ chó mẹ chủ yếu thông qua sữa đầu. Đây là nguồn miễn dịch thụ động giúp bảo vệ chó con trong những tuần đầu khi hệ miễn dịch chưa phát triển hoàn chỉnh. Tuy nhiên, lượng kháng thể này sẽ giảm dần theo thời gian.
Khi kháng thể mẹ truyền vẫn còn ở nồng độ tương đối cao, chúng có thể trung hòa một phần kháng nguyên của vắc-xin, khiến cơ thể chó con chưa tạo được đáp ứng miễn dịch chủ động như mong muốn.

Hình 2: Tiêm vắc-xin cho chó
(Nguồn: ViphaPet)
Một giai đoạn đáng chú ý là “cửa sổ cảm nhiễm”. Đây là thời điểm:
- kháng thể mẹ truyền đã giảm và không còn bảo vệ chó con đầy đủ trước mầm bệnh;
- nhưng lượng kháng thể còn lại vẫn có thể ảnh hưởng đến đáp ứng với một số vắc-xin.
Chính vì không thể xác định chính xác thời điểm kháng thể mẹ giảm ở từng cá thể, WSAVA và AAHA khuyến cáo chó con cần được tiêm nhiều liều cách nhau 2–4 tuần cho đến sau 16 tuần tuổi.
Mục tiêu là tăng khả năng chó con nhận được ít nhất một liều vắc-xin vào thời điểm kháng thể mẹ truyền đã giảm đủ thấp để cơ thể hình thành miễn dịch chủ động.
4. RECOMBITEK® giúp giảm ảnh hưởng của kháng thể mẹ truyền như thế nào?
Một điểm đáng chú ý của RECOMBITEK® là sử dụng những công nghệ khác nhau cho từng thành phần vắc-xin. Trong đó, thành phần phòng Carré và Parvo có dữ liệu liên quan đến kháng thể mẹ truyền.
Hình 3: Các loại Vắc-xin Recombitek
(Nguồn: ViphaPet)
4.1.Thành phần Carré: công nghệ Canarypox tái tổ hợp
Thành phần phòng bệnh Carré trong RECOMBITEK® sử dụng vector Canarypox tái tổ hợp mang thông tin di truyền mã hóa hai protein quan trọng của Canine distemper virus: HA và F. Vector Canarypox giúp các protein này được biểu hiện để hệ miễn dịch nhận diện, từ đó tạo đáp ứng chống lại CDV.
Nghiên cứu của Pardo và cộng sự (2007) thực hiện trên 12 chó con từ 7–9 tuần tuổi, đều còn kháng thể mẹ truyền chống CDV. Sau khi tiêm vắc-xin sử dụng vector Canarypox và gây nhiễm bằng CDV độc lực cao, 12/12 chó được tiêm đều sống và được bảo vệ. Trong khi đó, cả 3 chó đối chứng không được tiêm đều xuất hiện dấu hiệu bệnh và 2 chó diễn tiến nặng.
Kết quả này cho thấy thành phần Carré sử dụng công nghệ Canarypox có khả năng tạo miễn dịch bảo vệ ngay cả khi chó con vẫn còn kháng thể mẹ truyền chống CDV.
4.2.Thành phần Parvo: hiệu giá cao giúp thu hẹp cửa sổ cảm nhiễm
Thành phần Parvo của RECOMBITEK® có đặc tính hiệu giá cao, cấy truyền thấp – high-titer, low-passage. Đặc điểm này giúp vắc-xin tăng khả năng tạo đáp ứng trong giai đoạn kháng thể mẹ truyền đang giảm, qua đó góp phần thu hẹp cửa sổ cảm nhiễm ở chó con.
Theo dữ liệu kỹ thuật của RECOMBITEK®, thành phần Parvo đã bảo vệ 100% chó trong nghiên cứu trước CPV-2a và CPV-2b dù có nồng độ kháng thể mẹ truyền cao.
RECOMBITEK® cũng có dữ liệu bảo vệ chéo đối với các biến thể Parvovirus quan trọng gồm CPV-2a, CPV-2b và CPV-2c.
Tuy nhiên, khả năng giảm ảnh hưởng của kháng thể mẹ truyền không có nghĩa chó con chỉ cần tiêm một mũi. Việc hoàn thành đầy đủ chuỗi tiêm vẫn là yếu tố quan trọng để xây dựng miễn dịch bảo vệ.
Tài liệu tham khảo
- WSAVA Vaccination Guidelines Group. 2024 Guidelines for the Vaccination of Dogs and Cats.
- AAHA. 2022 AAHA Canine Vaccination Guidelines, cập nhật 2024.
- Pardo MC, Tanner P, Bauman J, Silver K, Fischer L. Immunization of Puppies in the Presence of Maternally Derived Antibodies Against Canine Distemper Virus. J Comp Pathol. 2007;137:S72–S75.
- Thibault JC, Bouvet J, Cupillard L, Cariou C, Oberli F. Compatibility between a rabies vaccine and two canine combined vaccines... Comp Immunol Microbiol Infect Dis. 2022;86:101803.