Phát hiện ve, bọ chét trên chó. Cách xử lý tại nhà
Ve và bọ chét có thể bị bỏ sót khi chó mới nhiễm, có bộ lông dài hoặc màu sẫm. ESCCAP (Hội đồng Khoa học Châu Âu về Ký sinh trùng Động vật) khuyến nghị quan sát sát da và dùng lược răng dày vì số lượng bọ chét thấp, phân bọ chét, ve non hoặc ve trưởng thành chưa hút no thường khó thấy bằng cách nhìn lướt qua lông. (ESCCAP, 2023)
1. Dấu hiệu nào gợi ý chó mèo có bọ chét?
Khi bị bọ chét ký sinh, chó thường gãi, cắn hoặc liếm lông nhiều hơn bình thường, đặc biệt ở các vùng như lưng, hông, gốc đuôi, bụng và mặt trong đùi. Khi kiểm tra kỹ bằng cách vạch lông, người nuôi có thể nhìn thấy bọ chét trưởng thành màu nâu sẫm di chuyển nhanh trên da hoặc những hạt đen li ti giống hạt tiêu nằm sát chân lông. Những hạt đen này có thể là phân bọ chét, trong đó có chứa máu đã được bọ chét tiêu hóa. (ESCCAP, 2023; Cadiergues và cộng sự, 2014)
Một cách đơn giản để kiểm tra tại nhà là sử dụng lược bắt bọ chét chải sát da, sau đó thu những hạt vụn trên lược và đặt lên một tờ giấy trắng đã làm ẩm.
- Nếu các hạt đen tan hoặc tạo thành quầng màu đỏ nâu trên giấy ẩm, đây là dấu hiệu phù hợp với phân bọ chét do thành phần máu đã tiêu hóa hòa tan ra.
- Nếu các hạt vẫn giữ nguyên màu và không xuất hiện quầng đỏ nâu, chúng có nhiều khả năng chỉ là bụi hoặc chất bẩn thông thường.
Kỹ thuật sử dụng giấy thấm ướt này cũng được mô tả trong nghiên cứu của Cadiergues và cộng sự như một phương pháp hỗ trợ nhận diện phân bọ chét trên vật nuôi. (Cadiergues và cộng sự, 2014)

Hình 1. Kiểm tra bọ chét bằng lược và giấy ẩm.
(Nguồn: ViphaPet)
2. Ve thường bám ở đâu trên cơ thể chó?
Dùng đầu ngón tay lần sát da và kiểm tra kỹ quanh tai, mí mắt, dưới vòng cổ, nách, bẹn, kẽ ngón chân, quanh đệm chân, bụng và gốc đuôi. Các giai đoạn ve nhỏ có thể dễ bị bỏ sót, nhất là ở chó lông dài.

Hình 2: Các vị trí ve chó nâu thường bám trên chó
(Nguồn: Dantas-Torres, 2010, Figure 2; giấy phép CC BY 2.0)
3. Cách xử lý tại nhà như thế nào?
Cách xử lý hiệu quả cần tác động đồng thời lên ký sinh trùng trên chó và các giai đoạn đang tồn tại trong môi trường.
Bước 1: Gỡ ve đang bám đúng cách
Đeo găng tay, vạch lông và dùng nhíp đầu nhỏ hoặc dụng cụ gỡ ve kẹp sát bề mặt da tại phần đầu/miệng. Kéo thẳng lên bằng lực đều; không bóp bụng ve, không giật hoặc xoắn. Sau đó cho ve vào lọ kín, làm sạch vùng cắn và theo dõi chó. Kỹ thuật kéo thẳng, đều giúp hạn chế làm đứt phần miệng của ve. (WHO, 2025; ESCCAP, 2023)

Hình 3. Các bước gỡ ve đúng cách tại nhà
(Nguồn: ViphaPet)
Bước 2: Kiểm soát ve và bọ chét còn lại trên chó
Lược bắt bọ chét giúp giảm một phần bọ chét trưởng thành và theo dõi mức độ nhiễm, nhưng không đủ để cắt vòng đời. Nên dùng sản phẩm thú y được chỉ định cho chó, đúng cân nặng và đúng khoảng cách liều; không tự phối hợp nhiều hoạt chất khi chưa có hướng dẫn của bác sĩ thú y. (ESCCAP, 2023)
- Sản phẩm Nexgard đã được nghiên cứu tiêu diệt bọ chét trong khoảng 6-8 giờ và diệt bọ chét trước khi chúng đẻ trứng.
- Hiệu quả đối với ve chó nâu đã hiện diện trên chó đạt 98,8-100% khi đánh giá sau 48 giờ.
Xem thêm về Nexgard tại đây
Bước 3: Làm sạch môi trường sống
Giặt ổ nằm, chăn và khăn; hút bụi kỹ thảm, sofa, khe chân tường, gầm giường và nơi chó thường nằm. Dọn lông rụng, lá mục và giữ khu vực nghỉ khô thoáng. Tất cả chó, mèo trong nhà cần được kiểm tra và dùng sản phẩm phù hợp từng loài; tuyệt đối không dùng thuốc dành cho chó lên mèo. (ESCCAP, 2023)
4. Khi nào cần đưa chó đến bác sĩ thú y?
Không nên chỉ tự xử lý tại nhà khi chó nhiễm ký sinh trùng nhiều, còn quá nhỏ, già yếu hoặc có biểu hiện toàn thân. Đưa chó đi khám sớm nếu thấy niêm mạc nhợt nhạt, mệt, bỏ ăn, sốt, run, đi khập khiễng, xuất huyết bất thường, nước tiểu sẫm, da viêm lan rộng hoặc ngứa dữ dội. Ve có thể liên quan đến bệnh truyền qua vector; bọ chét nặng có thể gây thiếu máu và làm trầm trọng viêm da dị ứng. (ESCCAP, 2023)
Câu hỏi thường gặp
Tắm chó có diệt hết ve và bọ chét không?
Không. Tắm và chải có thể loại bớt ký sinh trùng trưởng thành, nhưng không bảo vệ kéo dài và không xử lý đầy đủ trứng, ấu trùng hoặc nhộng trong môi trường. (ESCCAP, 2023)
Có nên xịt thuốc diệt côn trùng gia dụng trực tiếp lên chó không?
Không. Chỉ dùng sản phẩm có nhãn ghi rõ dành cho chó và phù hợp độ tuổi, cân nặng. Hóa chất gia dụng hoặc sản phẩm sai loài có thể gây kích ứng hoặc ngộ độc. (ESCCAP, 2023)
Dùng NexGard rồi vẫn thấy bọ chét có bình thường không?
Có thể xảy ra trong giai đoạn đầu vì nhộng bọ chét trong nhà tiếp tục nở và bọ chét mới có thể nhảy lên chó trước khi bị thuốc tiêu diệt. Cần tiếp tục dùng đúng lịch và vệ sinh môi trường; nếu số lượng không giảm sau vài tuần, nên kiểm tra lại cân nặng, lịch dùng và tất cả vật nuôi trong nhà. (ESCCAP, 2023; EMA, 2025)
Sản phẩm NexGard được sản xuất bởi Boehringer Ingelheim và phân phối chính thức trên toàn quốc thông qua thương hiệu ViphaPet thuộc công ty Olmix Asialand Việt Nam.
LƯU Ý: NỘI DUNG MANG TÍNH CUNG CẤP KIẾN THỨC, KHÔNG THAY THẾ CHẨN ĐOÁN HOẶC CHỈ ĐỊNH CỦA BÁC SĨ THÚ Y.
Tìm hiểu thêm về Ve chó, nguy hiểm do ve chó và cách trị
Tài liệu tham khảo
1. Beugnet, F., Liebenberg, J., Halos, L. et al. (2014). Afoxolaner against fleas: immediate efficacy and resultant mortality after short exposure on dogs. Parasite, 21, 42. https://www.parasite-journal.org/articles/parasite/full_html/2014/01/parasite140044/parasite140044.html
2. Cadiergues, M. C., Joubert, C., & Franc, M. (2014). Comparison of two techniques for the detection of flea faeces in canine and feline coat brushings. International Journal of Applied Research in Veterinary Medicine, 12(2), 134–139. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC4227412/
3. Dantas-Torres, F. (2010). Biology and ecology of the brown dog tick, Rhipicephalus sanguineus. Parasites & Vectors, 3, 26. https://doi.org/10.1186/1756-3305-3-26
4. European Medicines Agency (EMA). (2024). NexGard: EPAR – Product Information. European Medicines Agency. https://www.ema.europa.eu/en/medicines/veterinary/EPAR/nexgard
5. European Scientific Counsel Companion Animal Parasites (ESCCAP). (2023). Guideline 03: Control of Ectoparasites in Dogs and Cats. ESCCAP. https://www.esccap.org/guidelines/gl3/
6. World Health Organization (WHO). (2025). Public health advice on ticks and tick-borne diseases. WHO Regional Office for Europe. https://www.who.int/europe/news-room/questions-and-answers/item/public-health-advice-on-ticks-and-tick-borne-diseases